Gedik Yatırım’ın değerlendirmesine göre, Orta Doğu’daki savaşın oluşturduğu belirsizlik ve zayıf talep koşulları, imalat sanayisinde siparişler üzerinde baskı oluşturmaya devam etti.

Toplam yeni siparişler ile yeni ihracat siparişleri ağustosta da gerilerken, her iki göstergedeki düşüş temmuza kıyasla daha sınırlı gerçekleşti.

İstanbul Sanayi Odası Türkiye İmalat PMI, ağustosta 48,1 seviyesine yükselerek temmuzdaki 47,7 seviyesine göre artış gösterdi. Buna karşın endeks, 50,0 eşik değerinin altında kalarak imalat sektöründeki daralmanın üst üste 29'uncu ayda da sürdüğüne işaret etti.

İmalat sanayisinde üretim, zayıf piyasa talebi ve savaş kaynaklı belirsizliklerin etkisiyle ağustosta üst üste üçüncü ay geriledi. Üretimdeki düşüşün temmuz ayına yakın ve ılımlı seviyede gerçekleştiği belirtildi.

İstihdam tarafında ise Aralık 2024’te başlayan daralma ağustosta da devam etti. İstihdamdaki düşüş nisandan bu yana en yüksek seviyeye ulaşırken, firmalar bu zayıflığın yeni siparişlerdeki gerilemeyle uyumlu olduğunu ifade etti.

Zayıf iş yükleri nedeniyle imalatçıların satın alma faaliyetlerini azalttığı görüldü. Firmalar siparişleri mümkün olduğunca mevcut stoklardan karşılamayı tercih ederken, hem girdi stokları hem de nihai ürün stoklarındaki düşüş sürdü.

Maliyet tarafında ise yakıt, petrol ve ham madde fiyatlarındaki artışın etkisiyle girdi maliyetleri enflasyonu son üç ayın en yüksek seviyesine çıktı. Firmaların satış fiyatlarında da artış yaşanırken, nihai ürün fiyatlarındaki enflasyon yılın ilk yarısı ortalamasına göre daha ılımlı seyretti.

Orta Doğu’daki savaşın tedarik zincirleri üzerindeki etkisi de ağustosta devam etti. Savaş kaynaklı aksamalar nedeniyle tedarikçilerin teslimat süreleri uzarken, jeopolitik belirsizlikler hem talep koşulları hem de tedarik süreçleri üzerinde baskı oluşturdu.

İstanbul Sanayi Odası Türkiye Sektörel PMI verilerine göre gıda sektöründe yeni siparişlerdeki daralma yavaşlarken, ihracat siparişlerindeki artış toplam siparişleri destekledi. Tekstil sektöründe ise üretim ve yeni siparişlerdeki zayıflamanın belirginleşmesiyle istihdam yeniden geriledi.

Giyim ve deri ürünlerinde temmuzdaki güçlü artışın ardından üretim ve yeni siparişler yeniden yavaşladı. İhracat siparişleri ise artmaya devam etti. Ağaç ve kâğıt ürünlerinde girdi maliyetleri enflasyonu son sekiz ayın en düşük seviyesine gerilerken, sipariş, üretim ve istihdamdaki düşüşler hız kesti.

Kimyasal, plastik ve kauçuk ürünlerinde üretim ve yeni siparişlerdeki daralma belirginleşerek sektörler arasındaki en sert gerilemeye işaret etti. Bu sektörde satış fiyatları enflasyonu da en yüksek seviyeye ulaştı. Metalik olmayan mineral ürünlerde ise üretim üst üste ikinci ay artarak Mayıs 2022’den bu yana en güçlü yükselişini kaydetti.

Ana metal sanayinde yeni siparişlerdeki daralma birinci yılını doldururken, ihracat siparişleri ve üretim de geriledi. Makine ve metal ürünlerinde yeni siparişler üst üste 14'üncü ayda yavaşladı. Bu sektörde istihdam ise Nisan 2020’den bu yana en hızlı düşüşünü kaydetti.

Elektrikli ve elektronik ürünlerde temmuzdaki güçlü artışın ardından üretim yeniden gerilerken, girdi maliyetleri enflasyonu sektörler arasındaki en yüksek seviyeye çıktı. Kara ve deniz taşıtlarında yeni siparişlerdeki daralma hızlanmasına rağmen istihdam artışı dördüncü ayına taşındı.

Gedik Yatırım, PMI verilerinin imalat sektöründe daralmanın sürdüğünü gösterirken, ağustosta endeksteki yükselişin daralmanın hızında sınırlı bir iyileşmeye işaret ettiğini belirtti.

Buna karşılık zayıf talep, istihdam kayıpları, artan girdi maliyetleri ve jeopolitik risklerin sektör üzerindeki baskısını koruduğu görülüyor.